روف تاپ پکیج (Rooftop Package Unit)، یکی از سیستمهای تهویه مطبوع فوقالعاده کاربردی در صنایع و تأسیسات است. مزایای متعددی همچون بازدهی بالای سیستمهای تهویه روفتاپ پکیج، دلیل انتخاب کاربران و تقاضای بالای این دستگاه است. اما چه ویژگیهایی به این محصول، در مقایسه با سایر سیستمهای تهویه و هوارسان ها، برتری میبخشد؟
یونیت روفتاپ که بهاختصار (RTU) هم نامیده میشود، چه مزایای منحصربهفردی در مقایسه با بقیهی سیستمها دارد؟
هنگام مرور کاتالوگهای مختلف روفتاپ پکیجها، تنها چیزی که در ذهن شما میگذرد، انتخاب بهترین روف تاپ پکیج، ویژگیهای آن و در نهایت مزایا و معایب آن است. شکی نیست که تمامی مصرف کنندگان از محصول مدنظر خود، انتظار کارکردی بهینه و مناسب را دارند. محصولی که عمر طولانی داشته باشد، کارکرد بهینه داشته و در مواقع نیاز، بدون هیچ اشکالی هوای مطلوب را برایمان تأمین نماید. آنچه در این مقاله مطالعه خواهید کرد، بررسی دقیقی از ویژگیهای منحصربهفرد بهترین روف تاپ پکیجهاوآنالیز آنها می باشد.
تعریف روف تاپ پکیج یونیت
روف تاپ پکیج (روفتاپ پکیج)، یکی از سیستمهای تهویه محبوب و مستقل در ساختمانها است که هم فرایند گرمایش و هم سرمایشی مطلوب را فراهم مینماید.
در سیستمهای قدیمی اجزا به طور اسپلیت یا مجزا ساخته میشدند. این در حالی است که سیستم یونیتهای روفتاپ پکیج، بهصورت پکیج (به معنای یکپارچه) ساخته شدهاند. در این پکیج یکپارچه، اواپراتور، کویلهای کندانسور، کویل گرمایشی وکمپرسور و تابلو کنترلی جای گرفته است. به این صورت، نیازی به سیستم چیلر و چرخش آب سرد نیست و پکیج به تنهایی بار برودتی ساختمان را تأمین مینماید.
عملکرد روف تاپ پکیج
عملکرد روف تاپ پکیج ها بیشتر شبیه کولر های گازی پنجره ای است که قدیم استفاده می شد اما با سیستمی به روز تر و بسیار بزرگتر که علاوه برتولید هوای گرم وسرد امان فیلتراسیون هوای را نیز می تواند با این دستگاه انجام داد.
قطعات سیستم کاری آن نیز از یک مدار تبرید شامل کمپرسور ، کندانسورو،اواپراتور و همچنین شیر آلات خط کنترلی مایع و تابلو کنترل تشکیل شده است .

اجزای دستگاه روف تاپ پکیج
یک یونیت روفتاپ، طبق عکس بالا از یک کیس اغلب مستطیلی تشکیل شده است که اجزای پکیج را به صورت فشرده در کنار هم جای میدهد. وجود یک فن معمولا سانتریفیوژ در این دستگاه ، هوای داخل ساختمان را از طریف کانال های برگشت هوا به درون سیستم میکشد تا پس از عبور از روی مبدل های سرمایشی یا گرمایشی فرایند سرمایش/گرمایش، ایجاد و هوای مطبوع درداخل ساختمان جریان یابد.
این فن در دستگاه پکیچ یوینت روف تاپ معمولا از نوع سانتریفیوژ و معمولا مدل فوروراد Forward curve به دلیل داشتن دبی هوای بالا در دور های پایین می باشد. البته امکان استفاده از سایر مدل فن ها مانند پلاگ فن و فن های بک وارد نیز در پروژه ها یا ساختمان هایی که دارای افت فشار زیاد در مسیر کانال کشی آنها هست نیز امکان پذیر است.
در مدار تبرید یک پکیج یوینت روف تاپ وظیفه جذب گرمای هوای چرخشی (سیرکولاسیون) که توسط فن ایجاد می شود برعهده کویل DX است ، این مبدل معمولا از فین های آلومینیومی و با لوله های مسی سایز 8/3 یا 8/5 اینچ و در ظرفیت های مختلف براساس توان برودتی دستگاه می باشد.
فین های این مبدل می تواند از فویل های آلومینیومی ساده یا روکش دار Blue Finیا Gold fin باشد اما توصیه می شود در مکانهایی که نزدیک به دریا هست یا در پروژهای ساختمانی که در مناطق نفتی و پترو شیمی ها هستند که باعث خورده شده فین ها می گردد از مبدهای DX با روکش های ضد خوردگی استفاده گردد.
وظیفه خارج گردن گرمای جذب شده توسط اواپراتو از هوای چرخشی (سیرکولاسیون) برعهده مبدل یا مبدل های دیگری بنام کندانسور هست .
این مبدل ها هم همانند مبدل DX از فین های آلومینیومی و لوله های مسی تشکیل شده است .
جهت تخلیه بهتر گرمای از مبدل های کندانسور از فن های محوری (آکسیال) استفاده می گردد ، این فن ها در ظرفیت ها و ابعاد مختلف برحسب ظرفیت دستگاه انتخاب و روی کندانسور ها نصب می گردد.

مزایا و معایب روف تاپ پکیج
- یونیتهای روف تاپ بسیار کممصرف هستند، چرا که تمامی اجزای آن به صورت بهینه در کارخانه تولید میشود. در نتیجه، این سیستم فعالیتی بهینه دارد و انرژی کمی مصرف مینماید، البته در مقایسه با سیستم چیلر و هواساز، چرا که با انتخاب پکیج روف تاپ سیال واسط (آب) و همچنین لوله کشی آب سرد و تلفات بار ناشی از لوله کشی و همچنین پمپ حذف می گردد.
- یونیت این دستگاه یکپارچه است و به دلیل نصب در پشتبام، کاملاً مناسب خانههای فاقد حیاط است. چرا که فضای کمی اشغال مینماید.
- همین یکپارچه بودن سیستم، باعث میشود که در هنگام تعمیر دستگاه، عیبیابی در زمان کمتر و هزینة کمتری صورت پذیرد.
- به دلیل نصب این سیستم در پشتبام، برخلاف سیستم چیلرهای اسپلیت، خبری از سروصدا در حیاط یا بالکن شما نخواهد بود.
- ارزانتر بودن روف تاپ پکیج در مقایسه با چیلرو هواساز
- عدم تفکیک پذیری دمایی در قسمت های مختلف ساختمان در مفایسه با چیلر و فن کویل که می توانیم دماهای مختلف در قسمت های مختلف ساختمان داشته باشیم با انتخاب پکیج یونیت روفتاپ تقریبا دمای هوا در تمام قسمت ها یکسان خواهد بود.
- بزرگ بودن ابعاد دستگاه به دلیل یکپارچه بودن ساختار آن.
- به دلیل نصب شدن سیستم در پشتبام، یونیت پکیج در تماس مستقیم با گرما، طوفان، سرما، باران، اشیاء خارجی و... قرار میگیرد که اهمیتِ نگهداری ویژه از آن را شدت میبخشد.
سوالات رایج بحث روف تاپ پکیج
- روف تاپ پکیجها را هرچند وقت یکبار باید سرویس کرد؟
اگر روفتاپ پکیج شما، هر دو فرایند گرمایشی و سرمایشی را انجام میدهد بهتر است سالی دو بار سرویس دهی شود. سرویسدهی مرتب به این سیستمها، جلوی خرابی و هزینههای سنگین آتی را میگیرد.
- روف تاپ پکیج در چه جاهایی کاربرد دارد؟
رستورانها، آپارتمانها، مؤسسات آموزشی و مراکز خرید، انواع هتلها و استراحتگاهها، سالنهای ورزشی ، مساجد و...
- مصرف برق چیلرها بیشتر است یا روف تاپ پکیج؟
ساختار یکپارچه و جمعوجور روف تاپ پکیجها، در مقایسه با چیلرها و سایر هواسازها، در کنار سیکل تبریدی تسهیل شده در کویلهای خنککننده، مصرف برق یونیتهای روف تاپ را بسیار پایینتر از چیلر صنعتی و خانگی ها و هواساز خانگی و صنعتی ها مینماید. از سویی به دلیل خاصیت تنظیم دما در روف تاپ پکیجها، دستگاه کارکرد کمپرسورها را تعدیل نموده، و در صورت عدم نیاز به فعالیت همزمان دو کمپرسور، جلوی فعالیت سایر کمپرسورها را میگیرد که همین امر، تأثیر زیادی در هزینههای حاصل از مصرف انرژی دارد.

سوال رایج درباره روفتاپ پکیج و هواساز
- روف تاپ پکیج بهتر است یا هواساز؟
روف تاپ پکیج، خود نوعی هواساز است. با این تفاوت که سیستم خنک کننده در داخل خود آن تعبیه شده است اما در هواساز نیاز به چیلر و تامین آب سرد مناسب برای چرخش در مبدل آن برای خنک سازی ساختمان داریم . در فضاهایی کع فاقد سیستم چیلر هستیم یا فاصله زیاد بین هواساز و چیلر باعث پرت حراتی می گردد پکیج روف تاپ بهترین انتخاب برای شما خواهد بود.
نکات مهم و اساسی هنگام انتخاب روف تاپ پکیج
- بهترین روف تاپ پکیج، درصورتیکه طبق نظرات کارشناسی شده انتخاب نشود، عملکردی بهینه نخواهد داشت. دقت داشته باشید که ظرفیت پکیج روف تاپ شما، باید مطابق با نیاز ساختمان هدف انتخاب شود. انتخاب ظرفیتهای بسیار بیشتر یا کمتر از حد نیاز، موجب اتلاف انرژی شده و ضرر اقتصادی در پی خواهد داشت. مهندسین طراح و مشاور پس از تعیین ظرفیت گرمایش/سرمایش ساختمان،محاسبة ظرفیت پکیج یونیت پشتبامی شما را انجام خواهند داد. تا به این صورت، بهترین روف تاپ پکیج مطابق با نیاز شما انتخاب گردد.
- حتی اگر بهترین پکیج یونیت پشتبامی را تهیه نمودهاید، در صورت عدم تطابق سیستم با اقلیم و آبوهوای منطقة شما، سیستم راندمان عملکرد مورد انتظار را نشان نخواهد داد. بخصوص کمپرسور دستگاه، میبایست با اقلیم پروژه تطابق داشته باشد.